Strona główna Aktualności Alimenty na dziecko można ustalić u notariusza

Alimenty na dziecko można ustalić u notariusza

186
PODZIEL SIĘ
alimenty Lexagit.pl porady prawne online

Artykuł omawia uzyskanie alimentów na dziecko poprzez zawarcie umowy o ustalenie obowiązku alimentacyjnego w formie aktu notarialnego. 

Obowiązek alimentacyjny

Z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w razie potrzeby także wychowania. Obciąża on krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Co istotne, w piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że „Natura prawna alimentów polega na dostarczeniu uprawnionemu na bieżąco środków utrzymania”. [1]

Alimenty dla dziecka można uzyskać na podstawie  wyroku sądowego (postępowanie sądowe), ugody zawartej przez strony przed wniesieniem pozwu, ugody zawartej przed mediatorem zatwierdzonej przez sąd, aktu notarialnego w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej. [2]

Pogląd Sądu Najwyższego – alimenty

Z  uzasadnienia Uchwały Sądu Najwyższego  z dnia 4 grudnia 2013 r., III CZP 85/13, wynika, że „(-) nie ma przeszkód, aby obowiązek świadczenia został skonkretyzowany w umowie, ugodzie sądowej albo w orzeczeniu sądowym (argument z art. 138 k.r.o.).”, ponieważ „Stosunek alimentacyjny nie wyróżnia się niczym szczególnym na tle innych stosunków prawnych, które powstają z mocy samego prawa i mają pozaumowną podstawę”. [3]  

Notarialna umowa alimentacyjna

Notarialna umowa alimentacyjna ma formę aktu notarialnego i  jest dokumentem pozasądowym. Polega ona na tym, że osoba zobowiązana do świadczeń alimentacyjnych np.  ojciec dziecka zobowiązuje się  do  płacenia  ustalonych przez strony alimentów na jego rzecz i dobrowolnie poddaje się egzekucji w przypadku, gdyby przestał wywiązywać się ze swojego obowiązku.

Powyższa umowa może zostać zawarta w sytuacji, gdy strony nie chcą przeprowadzać postępowania sądowego i wolą rozwiązać sprawę polubownie albo jedno z rodziców chce z własnej inicjatywy  płacić alimenty na swoje dziecko. 

Umowa notarialna o ustalenie obowiązku alimentacyjnego powinna zawierać:

  • datę i miejsce sporządzenia umowy,
  • oznaczenie stron umowy: wierzyciel (imię, nazwisko, PESEL, adres) działający przez swoją matkę ……………… (imię, nazwisko, PESEL, adres), dłużnik ( imię, nazwisko, PESEL, adres),
  • przedmiot umowy (obowiązek alimentacyjny),
  • ustaloną wysokość alimentów,
  • termin i sposób zapłaty alimentów ( np. do 15 dnia każdego miesiąca  za miesiąc poprzedni na podany rachunek bankowy matki dziecka ),
  • zapis o dobrowolnym poddaniu się egzekucji przez dłużnika,
  • własnoręczne podpisy stron lub ich przedstawicieli ustawowych ( np. matka reprezentująca dziecko ).

Ważne!

Stro­nami notarialnej umowy o ali­menty jest osoba uprawniona do otrzymywania alimentów oraz osoba zobowiązania do ich płacenia.  Jeżeli osoba uprawnionym do alimentacji jest małoletnie dziecko należy wtedy podać, że dziecko jest reprezentowane przez jednego z rodziców np. matkę lub ojca.

W przeciwieństwie do postępowania sądowego w akcie notarialnym nie trzeba przeprowadzać żadnych dowodów z dokumentu lub zeznań świadków na okoliczność uzyskiwanych dochodów stron, kosztów utrzymania dziecka.

Zabezpieczenie wykonania umowy

 Z art. 777 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego akt nota­rialny w którym dłużnik poddaje się egzekucji jest tytu­łem egze­ku­cyj­nym. W zawartym akcie notarialnym ustalającym alimenty dłużnik (np. ojciec dziecka) poddaje się egzekucji na rzecz wierzyciela (np. dziecko reprezentowane przez matkę) w wysokości ustalonych alimentów. Oznacza to, że wyraża on zgodę na docho­dze­nie przez wie­rzy­ciela ali­men­ta­cyj­nego rosz­czeń  z tytułu powsta­łych zale­gło­ści ali­men­ta­cyj­nych bez postę­po­wa­nia sądowego.

Tak będzie w przypadku, gdy dłużnik przestanie płacić alimenty. W takiej sytuacji wierzyciel składa w sądzie rodzinnym  przedmiotowy akt notarialny (oryginał) wraz z wnioskiem o nadanie mu klauzuli wykonalności. Będzie to sąd w okręgu którego mieszka dłużnik alimentacyjny. Wniosek podlega opłacie w wysokości 50 zł.

W dniu 4 grudnia 2013 r. SN wydał  następującą Uchwałę (III CZP 85/13) :

„Dopuszczalne jest nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym dłużnik złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji świadczeń alimentacyjnych; sąd może oddalić wniosek o nadanie takiemu aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności, jeżeli z jego treści oraz oświadczenia dłużnika o poddaniu się egzekucji w sposób oczywisty wynika, że zostało złożone w celu obejścia prawa”.

W jej uzasadnieniu Sąd podaje:  

„Notarialny tytuł egzekucyjny może więc dotyczyć każdego obowiązku świadczenia polegającego na zapłacie sumy pieniężnej (…) , bez względu na to, jakie jest źródło tego obowiązku. Nie ma przeszkód, aby złożone w akcie notarialnym oświadczenie o poddaniu się egzekucji dotyczyło także obowiązku polegającego na spełnianiu świadczeń alimentacyjnych”. [ 4]

Nadanie klauzuli wykonalności – do czego uprawnia

Nadana przez sąd notarialnej umowie o alimenty zawierającej oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji – klauzula wykonalności z wniosku wierzyciela jest tytułem wykonawczym.  Uprawnia ona do egzekucji komorniczej z aktu notarialnego bez przeprowadzania rozprawy sądowej (art. 776 K.p.c. w powiązaniu z art. 777 par. 1 pkt 4 K.p.c.).

Podstawa prawna:

– art. 128, art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, art. 776, art. 777 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego 

Objaśnienie:

[1] Ignaczewski J. [w:] Sądowe komentarze tematyczne pod red. Jacka Ignaczewskiego , Alimenty, Warszawa 2011, s. 169

[2] Potwierdza to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. w sprawie o sygn. I OSK 1195/07  „(-) wypełnianie obowiązku alimentacyjnego może przybrać postać zarówno świadczeń dobrowolnych, jak i w następstwie dochodzenia ich przed sądem. Uprawniony i zobowiązany do alimentacji mogą w szczególności ustalić rodzaj i zakres świadczenia w umowie zawartej na zasadach ogólnych, w ugodzie zawartej przed mediatorem ( 445[2] w zw. z art. 183[15] k.p.c.) w toku posiedzenia pojednawczego (art. 184 k.p.c.) wreszcie w trybie procesowym przed sądem”

[3] Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013 r., III CZP 85/13 – http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia2/III%20CZP%2085-13.pdf  (dostęp w dniu 22 sierpnia 2018 r.)

[4] Tamże

Stan prawny na 22 sierpnia 2018  roku

Wanda Książek – współpracownik Portalu

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią, jeśli ten artykuł Państwa zainteresował lub potrzebują Państwo więcej informacji

Potrzebujesz porady prawnej lub podatkowej?

Wpisz swoje zapytanie. A nasi specjaliści udzielą kompleksowej porady.

Zadanie pytania nic nie kosztuje. Nasi specjaliści skontaktują się z Tobą w ciągu 24h.