Podpisanie umowy z nowym klientem cieszy każdego przedsiębiorcę. Niemniej jednak, poza nawiązaniem współpracy ważne są też kroki, jakie podejmiemy zanim ostatecznie zdecydujemy się na podpisanie umowy. Należy pamiętać, że nie gwarantuje ona uzyskania zapłaty za daną usługę, ale znacząco pomaga w jej dochodzeniu. Znajomość kilku podstawowych zasad pomoże zminimalizować ryzyko jakie niosą ze sobą nowi kontrahenci.

Sprawdź, co wiesz

Przed zawarciem umowy wykorzystajmy ogólnodostępne źródła informacji w celu lepszego poznania nowego partnera biznesowego. Do weryfikacji wiarygodności spółki posłuży nam Krajowy Rejestr Sądowy, gdzie dostępne są odpisy, wyciągi i zaświadczenia o danych zawartych w aktach rejestrowych podmiotu. Istotne kwestie do sprawdzenia to kapitał spółki, dokumenty finansowe oraz osoby upoważnione do reprezentowania podmiotu. Z kolei w ewidencji działalności gospodarczej uzyskamy informacje na temat przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną. W zapoznaniu się z bieżącą działalnością firmy pomocny będzie też Internet. W ten sposób sprawdzimy jakie są obecnie prowadzone przez spółkę projekty oraz doświadczenie, jakie posiada w branży. Natomiast na giełdach wierzytelności sprawdzimy czy przyszły kontrahent nie widnieje jako dłużnik. Tego typu działania można również zlecić wyspecjalizowanym podmiotom jak wywiadownie gospodarcze.

Solidna konstrukcja umowy

Przy tworzeniu umowy, nie warto oszczędzać na specjalistach. W trakcie negocjowania warunków współpracy warto skorzystać z pomocy prawnika, który doradzi m.in. jak najkorzystniej ustanowić sankcje czy warunki odstąpienia od umowy. Wszystkie ustalenia między stronami muszą znaleźć się w kontrakcie – cena usługi, termin wykonania, warunki płatności oraz ewentualne kary. Wszelkie zmiany powinny być wprowadzane w formie aneksów. Umowa oraz ewentualne załączniki muszą być podpisane przez obie strony i do tego przez osoby do tego upoważnione, inaczej nie będą ważne.

Na wszelki wypadek

Warto zamieścić w umowie zapisy, które z pewnością nie zaszkodzą współpracy, a pozwolą przedsiębiorcy spać spokojnie. Przykładowo, zastrzeżenie realizacji płatności etapami za prace wykonane w przyjętym okresie rozliczeniowym np. co miesiąc. Wprowadzając taki zapis unikniemy sytuacji, gdy po zrealizowaniu całego kontraktu nie uzyskamy zapłaty. Kolejny użyteczny zapis to możliwość odstąpienia od umowy w przypadku braku płatności z zastrzeżeniem obowiązku zapłaty za wykonaną usługę. W ten sposób firma uzyskuje możliwość rezygnacji z umowy na danym etapie prac w przypadku braku płatności ze strony zamawiającego. Jednocześnie będzie on zobowiązany do zapłaty za usługę wykonaną do konkretnego momentu.

Siła weksla

Weksel in blanco pozwoli na zabezpieczenie roszczeń o dokonanie zapłaty za towar lub usługę. Jeśli sprawa będzie rozstrzygać się w sądzie, dzięki wekslowi możemy uzyskać nakaz zapłaty. Niemniej jednak dokument ten jest tyle wart, ile majątek jego wystawcy. Skuteczna egzekucja będzie więc możliwa wyłącznie w przypadku, gdy posiada on odpowiednie zabezpieczenie majątkowe. Warto pamiętać, że weksel powinien być wydany podczas zawierania umowy i podpisany w obecności obydwu stron.

Bezpiecznie, choć pod warunkami

Choć ubezpieczenie wiąże się z dodatkowymi kosztami, warto rozważyć także to rozwiązanie w przypadku szczególnie niepewnych partnerów biznesowych. Zawarcie umowy z ubezpieczycielem gwarantuje, że jeśli kontrahent nie zapłaci, strata zostanie firmie zrekompensowana. Niemniej wypłata ubezpieczenia obwarowana jest zawsze pewnymi wymaganiami, które różnią się w zależności od wybranej firmy ubezpieczeniowej. Z tego powodu warto wcześniej uważnie przestudiować warunki wypłaty, zanim ostatecznie zdecydujemy się na tę usługę.

Skorzystanie z faktoringu

Jeśli firma zdecyduje się na skorzystanie z usługi faktoringu, przenosi prawo do przyszłych roszczeń wobec kontrahenta na rzecz faktora – instytucji bankowej lub pozabankowej, która udziela usługi tego typu. W ten sposób można zminimalizować lub całkiem wyeliminować ryzyko niewypłacalności partnera biznesowego. Jeśli zdecydujemy się na faktoring pełny, czyli bez regresu, to instytucja zewnętrzna, często do spółki z ubezpieczycielem, przejmuje niebezpieczeństwo braku zapłaty za fakturę. Dostając środki od faktora, firma nie musi martwić się o uzyskanie należności i obawiać się utraty płynności.

Najbardziej wartościowe parcele i stojące na nich budynki często znajdują się w centrach miast lub na terenach atrakcyjnych krajobrazowo. Łączy się to z ryzykiem, iż zostały wpisane do rejestru zabytków lub podlegają ochronie wynikającej np. z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warto to sprawdzić, zanim rozpocznie się jakiekolwiek inwestycje związane z tego rodzaju nieruchomością. Jeśli się okaże, iż jest ona pod ochroną konserwatora, jej właściciel nie może nią już dowolnie dysponować. „Nawet jeśli sam budynek czy działka nie są objęte ochroną, warto zwrócić uwagę na status ich najbliższego otoczenia” – komentuje Marcin Studziński, Radca prawny, partner europejski w kancelarii Squire Sanders Święcicki Krześniak. „Może się zdarzyć, iż zabytkowe sąsiedztwo uniemożliwi realizację planowanej inwestycji.”

Przekonała się o tym firma, która kupiła teren w okolicy zamku w Chęcinach, aby wybudować na nim osiedle domków jednorodzinnych. Wkrótce po dokonanej transakcji, całe otoczenie zamku zostało wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków, co oznaczało dla inwestora brak pozwolenia na budowę osiedla.

Obowiązki właściciela zabytku
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z 23 lipca 2003 r. („ustawa”) nakłada na właściciela zabytkowej nieruchomości obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wszelkich robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Ustawy prawo budowlane. Chodzi tu o przebudowy, nadbudowy, rozbudowy, prace mające na celu ozdabianie budynku, uzupełnianie brakujących fragmentów lub odnowę istniejących, zmianę pokrycia czy koloru elewacji bądź rozkładu wnętrz. Wydanie pozwolenia na budowę dotyczącą obiektu wpisanego do rejestru zabytków, również wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Z kolei rozbiórka obiektu możliwa jest jedynie po uprzednim wykreśleniu go z rejestru zabytków przez Generalnego Konserwatora Zabytków (art. 39 ust. 1 i 2 prawa budowlanego).

Ustawa dalece ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności nieruchomości (jak i rzeczy ruchomych), nakładając na właścicieli zabytków szereg obowiązków, związanych z opieką nad nimi, ograniczając możliwość inwestowania w nieruchomość zabytkową, wymagając od właściciela zabezpieczenia substancji zabytkowej przed zniszczeniem lub degradacją. „Powyższe ograniczenia, wprowadzone w celu zachowania zabytku dla ogółu społeczeństwa, przysparzają jego właścicielowi wielu wydatków. W przypadku, gdy konieczne prace remontowe lub zabezpieczające wymagają dużych nakładów finansowych, mogą prowadzić do znaczącego ograniczenia rynkowej wartości nieruchomości. Ustawa nie zawiera jednak żadnego mechanizmu umożliwiającego właścicielowi zabytku domaganie się wyrównania poniesionych kosztów lub wyrównania obniżenia wartości nieruchomości wskutek jej wpisu do rejestru zabytków” – dodaje mec. Marcin Studziński z kancelarii Squire Sanders Święcicki Krześniak.

Czy każdy wiekowy budynek to zabytek?
Nie każdy obiekt, nawet wiekowy, jest zabytkiem w rozumieniu ustawy. W art. 3 pkt 1 stwierdza ona m.in., że zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, będące świadectwem minionej epoki lub zdarzeń, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na ich wartość historyczną, artystyczną lub naukową. „Zabytek powinien pełnić istotną rolę w wyjaśnianiu znaczenia przeszłych zdarzeń, być wysoko oceniany ze względu na indywidualnie odczuwane piękno i walory artystyczne, bądź służyć do weryfikacji hipotez czy badań naukowych. Posiadanie powyższych przymiotów przez dany obiekt jest kwestią dowodową, dlatego w wielu postępowaniach inwestorzy, jak i organy administracji, uzyskują opinie mające udowodnić, lub zaprzeczyć, iż dany obiekt posiada cechy zabytku” – wyjaśnia mec. Marcin Studziński.
Tak się stało w przypadku głośnej sprawy dawnych koszar carskich, zlokalizowanych przy Łazienkach Królewskich. Inwestor wyburzył je po uchyleniu wpisu nieruchomości do rejestru zabytków. Uzyskał bowiem opinie dowodzące, że obiekt jest budowlą typową dla swego okresu, pozbawioną cech indywidualnych i szczególnej wartości historycznej.
Definicja zabytku jest w ustawie niedookreślona, jednak nie oznacza to, że np. organy administracji mogą dowolnie uznawać co nim jest, a co nie jest. Za każdym razem powinny szczegółowo i wyczerpująco uzasadnić, dlaczego dany obiekt jest zabytkiem, na podstawie zgromadzonego i rzetelnie zbadanego materiału dowodowego. Stwierdzenie, że nieruchomość jest zabytkiem nie oznacza też, że automatycznie zostaje objęta nadzorem konserwatorskim i ochroną prawną. Ustawa ogranicza przysługującą ochronę jedynie do obiektów, które są wpisane do rejestru zabytków, uznane są za pomnik historii, ich ochrona została ustalona na mocy postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub znajdują się w granicach parku kulturowego (art. 7).

Decyzja o wpisie to nie wpis
Decyzja o wpisie danej nieruchomości do rejestru zabytków jeszcze jej właściciela nie ogranicza. Jest ona bowiem deklaratoryjno – konstytutywna, czyli dopiero na jej podstawie dochodzi do wpisania zabytku do ewidencji, a tym samym – do objęcia go ochroną konserwatorską. Jednocześnie ustawa nie przewiduje ochrony tymczasowej obiektu w okresie tzw. postępowania o wpis. „Oznacza to, że jeżeli postępowanie to jeszcze trwa lub decyzja o wpisie jest uchylona, nie można objąć zabytku ochroną na mocy ustawy. Jest to podyktowane faktem, iż wpis do rejestru zabytków wiąże się z istotną ingerencją w prawo własności, ograniczając właściciela, jeśli chodzi o możliwości dysponowania swoim stanem posiadania. W obliczu konfliktu dwóch konstytucyjnie chronionych wartości, czyli prawa własności i obowiązku dbałości o dobro narodowe, ustawodawca zdecydował, że prawo własności nie może być ograniczane tymczasowo, na czas trwania postępowania o wpis” – dodaje mec. Marcin Studziński.

A co, jeśli złamiemy przepisy?
Zdecydowanie nie warto ich ignorować. Przekonał się o tym właściciel atrakcyjnej działki w Łodzi, który kupił ją wraz ze stojącą na niej zrujnowaną willą. Zlecił rozbiórkę domu, bez dokonania wymaganych uzgodnień, po czym okazało się, że był on wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Właścicielowi grozi teraz, za bezprawne zniszczenie chronionego obiektu, kara do pięciu lat więzienia, z nawiązką na cele społeczne równą nawet 30-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

Jeżeli uległeś wypadkowi nie z własnej winy i doznałeś szkody możesz ubiegać się o odszkodowanie od sprawcy lub jego ubezpieczyciela! Nie zwlekaj! Sprawa może przedawnić się po 3 latach od momentu wypadku!

Jakich spraw się podejmujemy?
Campter Odszkodowania odzyskuje odszkodowania za:

- Wypadki przy pracy w Polsce i za granicą
- Wypadki drogowe: samochodowe, potrącenia pieszych i rowerzystów, wypadki motocyklowe
- Błędy i zaniedbania medyczne
- Potknięcia i poślizgnięcia w miejscach publicznych
- Odszkodowania za słupy energetyczne (służebność przesyłu i bezumowne korzystanie z nieruchomości)
- Wypadki w rolnictwie
- Szkody na mieniu – na pojazdach i nieruchomościach.

Kto ma prawo do odszkodowania:
O odszkodowanie po wypadku mogą ubiegać się poszkodowani będący:
- kierowcami pojazdu poszkodowanego
- pasażerowie (zarówno pojazdu sprawcy jak i pojazdu poszkodowanego)
- potrąceni piesi i rowerzyści
- ofiary błędów medycznych
- właściciele nieruchomości na których znajdują się urządzenia przesyłowe (słupy energetyczne, rurociągi, gazociągi)
- osoby doznające szkody na skutek potknięcia lub poślizgnięcia.

Koszt prowadzenia sprawy o odszkodowanie
Specjalnie dla użytkowników portalu LexAgit.pl oferujemy koszt usługi nie przekraczający 20% brutto od kwoty uzyskanego odszkodowania! Jeżeli nie uzyskamy dla Ciebie odszkodowania – nie ponosisz jakichkolwiek kosztów. Skontaktuj się z nami – wypełnij zgłoszenie a bezpłatnie przeanalizujemy Twoją sprawę i poinformujemy o możliwościach uzyskania odszkodowania!

Dlaczego Campter?
1) Dzięki naszej pomocy uzyskasz odszkodowanie w pełni pokrywające doznaną szkodę!
2) 90% skuteczność w uzyskiwaniu odszkodowań
3) najwyższe odszkodowania wywalczone od ubezpieczycieli
4) profesjonalna obsługa prawna roszczenia
5) najniższe na rynku koszty prowadzenia sprawy przedsądowo!
6) 100% odszkodowania za wypadki w Anglii, Irlandii, Szkocji, Holandii i Norwegii! Bez potrąceń prowizji!
7) Stały kontakt i pełna informacja o przebiegu sprawy dla Klienta!
8 ) 30 tys. zł to średnie wywalczone odszkodowanie!

Nie czekaj aż sprawa się przedawni! Skonsultuj bezpłatnie już dziś!

Szukasz opinii o Campter Odszkodowania? Przeczytaj Opinie Campter!

Zasada swobody umów
Podstawą do konstruowania i zawierania tego typu umów jest zasada swobody umów uregulowana w art. 3531 k.c., który stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Regulacja ta umożliwia tworzenie nietypowych umów, niepodobnych do tych określonych w kodeksie cywilnych oraz innych ustawach (umowy nazwane) lub też dokonywanie w nich pewnych modyfikacji, dostosowujących je do specyficznych okoliczności, w jakich znajdują się strony umowy.

Pomijając szczegółową analizę przywołanej zasady należy jedynie wskazać, że ułożenie stosunku prawnego według swego uznania ma istotny wpływ na późniejszą realizację przez strony swoich uprawnień i egzekwowanie obowiązków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ocena tego, czy dłużnik wykonał swoje zobowiązanie powinna być przeprowadzona ze szczególnym uwzględnieniem postanowień umownych regulujących zakres powinności dłużnika.

Stosunek prawny między stronami umowy
Dokładne i czytelne ułożenie na piśmie stosunku prawnego ma istotny wpływ szczególnie wtedy, gdy jedna ze stron w sposób nienależyty wykonuje umowę albo wcale jej nie realizuje i zachodzi konieczność podjęcia działań w celu wyegzekwowania swoich praw na etapie przedsądowym, a w ostateczności na drodze postępowania sądowego. Sporządzenie umowy bez należytej staranności prowadzi do tego, że osoby wyszkolone w pomaganiu uczestnikom obrotu gospodarczego na etapie polubownym albo później sędzia – opisując to obrazowo – „załamują ręce”, ponieważ z treści umowy nie wynika, jakie intencje przyświecały jej stronom, a dokonanie wykładni takiej umowy bywa bardzo trudne. Taka sytuacja niejednokrotnie przedłuża postępowanie sądowe, co z wielu powodów jest niekorzystne dla uczestników sporu.

Umowa handlowa
Umowa handlowa zanim zostanie sporządzona powinna zostać przemyślana. Do dobrych praktyk należy zaliczyć poprzedzanie postanowień umowy preambułą, która opisuje okoliczności złożenia przez strony oświadczenia woli, tak aby wyraźnie z niej wynikało jaki był zgodny zamiar stron i cel zawarcia umowy. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2007 (I CSK 261/07) zwrócono uwagę, iż wspomniane wyżej „pozatekstowe okoliczności” towarzyszące zawieraniu umowy mogą mieć większe znaczenie przy interpretacji oświadczenia woli niż analiza jej dosłownego brzmienia.

Jednoznaczność umowy
Pozostałe postanowienia umowy powinny być opisane w rozsądnie szczegółowy sposób, tak aby wykluczyć niejednoznaczność przy ich interpretacji. Jeżeli wyjdą na jaw rozbieżności w sposobie rozumienia przez strony postanowień zawartej umowy, strona może skutecznie powołać się na sens przez siebie rozumiany wtedy, gdy każdy uczestnik obrotu znajdujący się w podobnej sytuacji, a w szczególności dysponujący takim samym zakresem wiedzy o oświadczeniu i okolicznościach jego złożenia, zrozumiałby tak samo jego znaczenie (wyrok SN z 5 grudnia 2007, I CSK 261/07).

Ważne dla dokonywania wykładni umów handlowych są również oświadczenia stron składane przez strony umowy już po jej podpisaniu. Wszelkie tego typu deklaracje – dla bezpieczeństwa obu stron – powinny być składane co najmniej w formie elektronicznej (e-mail), ponieważ mogą w przyszłości stanowić materiał dowody przedstawiający z reguły zindywidualizowany punkt widzenia osoby, która je składa.

Z zasadą swobody umów oraz przywołanymi wyżej zasadami formułowania postanowień umowy ściśle związana jest inna zasada, w świetle której podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczym zobligowane są zachowywać szczególny miernik staranności przy realizacji postanowień umowy. Chodzi tutaj o zwiększone oczekiwania dotyczące skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje to m.in. znajomość obowiązującego prawa oraz następstw wynikających z uczestniczenia w obrocie gospodarczym.

Reasumując należy wskazać, że stadium zawierania umowy ma niebagatelne znaczenie. Formułując treść umów handlowych należy przykładać szczególną uwagę do tego, aby ich postanowienia były jednoznaczne i w sposób zrozumiały dla obu stron stosunku prawnego oddawały treść i cel stosunku prawnego oraz o ile to możliwe, ze wskazaniem okoliczności, które towarzyszyły podpisaniu kontraktu. Taka zapobiegliwość pozwoli we właściwy i korzystny sposób organizować swoją działalność gospodarczą.

Autor: Przemysław Adamus, Rachelski i Wspólnicy

Zastanawiając się, co jest lepsze – leasing czy kredyt, szybko dojdziemy do wniosku, że na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od tego, jakie kryteria oceny bierze pod uwagę dany przedsiębiorca.

Dla wielu przedsiębiorców leasing nie jest jedyną z dwóch rozważanych opcji ale po prostu jedyną alternatywą. Dzieje się tak dlatego, że do podpisania umowy kredytowej wymagane jest znacznie więcej dokumentów i zabezpieczeń. W większości przypadków firmy leasingowe są bardziej elastyczne niż banki. Leasing dostępny jest właściwie dla wszystkich przedsiębiorstw, nawet tych, które nie mogą się wykazać odpowiednią historią kredytową.

Leasing – zalety i wady
Wymieniając zalety leasingu (operacyjnego) najczęściej wskazuje się na korzyści w obszarze podatku dochodowego. W koszty uzyskania przychodu można wrzucić czynsz inicjalny, ratę, opłaty i prowizje związane z umową oraz koszty użytkowania. Ponieważ zakup nie jest finansowany ze środków własnych, przyczynia się do zwiększenia płynności przedsiębiorstwa i w mniejszym stopniu niż kredyt obciąża zdolność kredytową przedsiębiorcy. Nie bez znaczenia jest również uproszczona procedura zawierania transakcji, a w wielu przypadkach możliwość korzystania z atrakcyjnych pakietów ubezpieczeniowych oraz licznych usług okołoleasingowych. Do podpisania umowy wystarczy niski wkład własny, a spłata rat może być realizowana ze środków wypracowanych przez przedmiot leasingu.

Decydując się na leasing przedsiębiorca musi jednak brać pod uwagę, że wysokość wnoszonych opłat bardzo często znacznie przekracza 100% ceny zakupu. Sporą niedogodnością jest również brak możliwości rozliczenia podatku VAT z góry. W razie opóźnień w płatnościach leasingodawca, na mocy przysługujących mu uprawnień, może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym.

Kredyt – zalety i wady
Na korzyść kredytu przemawia natomiast możliwość kredytowania zarówno rzeczy nowych, jaki i używanych oraz rzeczy o znacznej wartości, co w przypadku leasingu bywa trudne do osiągnięcia. Przy kredycie przedsiębiorca ma prawo do jednorazowej, korzystnej amortyzacji środków trwałych, a w stosunku do przedmiotów używanych może zastosować wyższe stawki amortyzacji. Podatek VAT jest rozliczany od razu, z góry.
Jeśli chodzi o wady kredytu, na pierwszy plan wysuwają się mniejsze niż w przypadku leasingu koszty uzyskania przychodu (odpisy amortyzacyjne, codzienne koszty użytkowania, prowizje bankowe) oraz większe niż w przypadku leasingu obciążenie zdolności kredytowej.

Jak widać, żaden z dwóch opisanych powyżej sposobów finansowania nie jest pozbawiony wad. Jak więc wybrać właściwie? Wydaje się, że jedyny sposób to podejmując decyzję mieć na uwadze przede wszystkim specyfikę i wymagania własnego przedsiębiorstwa.

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

W praktyce niejednokrotnie zarządy spółdzielni nie przedkładają projektów uchwał spółdzielców na walnym zgromadzeniu, uzasadniając swe rozstrzygnięcie niską oceną merytoryczną projektów lub sprzecznością projektów z wewnętrząspółdzielczymi aktami normatywnymi lub z aktami prawa powszechnie obowiązującego.

Pojawia się wobec tego wątpliwość, czy takie postępowanie zarządów spółdzielni mieszkaniowych jest działaniem prawidłowym, a jeżeli nie, to jakie sankcje przewiduje system prawny za przedmiotowe nieprawidłowości.

Członkowie zgłaszają projekty, zarząd nadaje im właściwą formę
Według art. 83 ust. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania w terminie 15 dni przed terminem posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części. Projekt uchwały zgłaszanej przez spółdzielców musi być poparty przez co najmniej 10 członków.

W przypadku zgłoszenia przedmiotowych projektów, zarząd jest zobowiązany do ich przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia pod głosowanie na walnym zgromadzeniu (art. 83 ust. 13 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Z wykładni literalnej art. 83 ust. 13 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, że zarząd ma nie tylko możliwość, ale i obowiązek przygotowania projektów pod względem formalnym oraz poddania ich pod głosowanie.

Termin „przygotowanie projektów pod względem formalnym” obejmuje m.in. uprawnienie zarządu do poprawy stylistyki projektów, nadania kolejnych numerów uchwałom, czy wydruku odpowiedniej liczby kopii projektów. Pojęcie to w żadnym jednak wypadku nie obejmuje prawa zarządu do ingerowania w merytoryczną treść projektów (przygotowanie projektów ograniczone jest bowiem do płaszczyzny formalnej, nie zaś materialnej).

Przygotowane pod względem formalnym projekty uchwał spółdzielców zarząd ma obowiązek przedłożyć pod głosowanie na walnym zgromadzeniu.

Zarząd ma obowiązek przedłożyć projekty spółdzielców pod głosowanie nawet wówczas, gdy uzna, iż projekty te pozostają w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego czy regulacjami wewnątrzspółdzielczymi (przede wszystkim statutem spółdzielni). Przygotowanie przez zarząd projektów uchwał pod względem formalnym nie wpływa bowiem na zmianę pierwotnego autora projektów, jakim jest grupa spółdzielców. Zarząd może zaopiniować projekty pod względem formalnoprawnym oraz ekonomicznym. Stanowisko zarządu odnośnie projektów (pozytywne bądź negatywne) powinno zostać ujawnione na posiedzeniu walnego zgromadzenia. Zarząd w żadnym wypadku nie ma jednak uprawnienia do weryfikacji projektów w zakresie poddania bądź niepoddania danego projektu pod głosowanie.

Podsumowując, zarządy spółdzielni mieszkaniowych mają w każdym wypadku obowiązek przedkładania projektów spółdzielców pod głosowanie na walnym zgromadzeniu.

Konsekwencje nieprzedłożenia projektów pod głosowanie
W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów regulujących skutki niedochowania przez zarządy obowiązku nałożonego art. 83 ust. 13 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

W żadnym wypadku pomocna nie jest tutaj konstrukcja powództwa o stwierdzenie nieważności czy uchylenie uchwał walnego zgromadzenia. Uchwały, których dotyczyć miałoby bowiem zaskarżenie, nie zostały w ogóle podjęte w rozumieniu art. 83 ust. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a wobec tego w sensie prawnym nie istnieją.

Nie można posiłkować się w takiej sytuacji także odpowiedzialnością odszkodowawczą członków zarządu (na zasadzie art. 58 Prawa spółdzielczego). Po pierwsze bowiem, członkowie zarządu odpowiadają nie względem członków lecz wobec całej spółdzielni jako odrębnej osoby prawnej. Po drugie, członkowie zarządu odpowiadają tylko w wypadku, gdy ich niezgodne z prawem lub postanowieniami statutu działanie lub zaniechanie doprowadziło do wystąpienia szkody (poniesienia strat lub utracenia korzyści). I wreszcie po trzecie, członkowie zarządu muszą ponosić winę w określonym postępowaniu.

W mojej ocenie, jedynym środkiem prawnym, z którego mogą skorzystać członkowie spółdzielni w wypadku niezastosowania się przez zarząd do dyspozycji art. 83 ust. 13 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jest złożenie stosownego wniosku do Ministra Infrastruktury.

Zgodnie bowiem z art. 93a § 1 Prawa spółdzielczego, minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej ma prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji i działalności spółdzielni mieszkaniowych, niezbędnych do dokonywania oceny zgodności z prawem i gospodarności działalności spółdzielni.

W przypadku naruszenia prawa przez spółdzielnię mieszkaniową minister występuje do właściwego związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub do Krajowej Rady Spółdzielczej z wnioskiem o przeprowadzenie lustracji. Lustrację taką przeprowadza się na koszt danej spółdzielni. Związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spółdzielcza ma obowiązek wszcząć przedmiotową lustrację w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku ministra.

Podmiot przeprowadzający lustrację obowiązany jest przesłać ministrowi protokół z czynności lustracyjnych.  W przypadku niewykonania przez spółdzielnię mieszkaniową wniosków z przeprowadzonej lustracji minister nakazuje jej uwzględnienie tych wniosków w terminie 3 miesięcy. 

Spółdzielcy niedostatecznie chronieni wobec działań zarządu
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że de lege lata członkowie spółdzielni nie są w sposób wystarczający chronieni przez system prawny wobec praktyk zarządu, polegających na nieprzedkładaniu projektów uchwał spółdzielców.

Jedynym środkiem prawnym przysługującym członkom spółdzielni jest wniosek do Ministra Infrastruktury o rozważenie możliwości przeprowadzenia w spółdzielni lustracji. Minister nie ma obowiązku zareagowania na wniosek, a nawet wówczas, gdy przeprowadzi lustrację, nie ma gwarancji, że niewłaściwa praktyka zarządu zostanie zmieniona.

De lege ferenda należy więc postulować wprowadzenie do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wyraźnej sankcji za nieprzestrzeganie przez zarząd 83 ust. 13 ustawy. Warte rozważenia byłoby wprowadzenie sankcji z art. 273 ustawy (katalog wykroczeń popełnianych m.in. przez członków zarządów spółdzielni mieszkaniowych).

Autor: Andrzej Jednoralski, aplikant radcowski

Kancelaria Radcy Prawnego „ART”
J A N J E D N O R A L S K I

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

Czynność prawną uważa się za dokonaną w formie pisemnej, jeżeli oświadczenie woli opatrzono własnoręcznym podpisem (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy).

Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach prezentuje jednak dość konsekwentnie stanowisko, iż wypowiedzenie umowy o pracę w innej formie niż pisemna jest skuteczne. Sąd Najwyższy przyjmuje, iż forma pisemna, o której mowa w art. 30 § 3 Kodeksu pracy nie jest zastrzeżona ani pod rygorem nieważności (ad solemnitatem), ani też dla celów dowodowych (ad probationem). W wyroku z dnia 24 marca 1999 r. (sygn. akt: I PKN 631/98) Sąd Najwyższy wskazał, iż ustne złożenie oświadczenia woli przez bezpośredniego przełożonego jest wprawdzie skuteczne, choć prawnie wadliwie (albowiem narusza art. 30 § 3 Kodeksu pracy). W innym judykacie Sąd Najwyższy stwierdził, że doręczenie pracownikowi za pomocą faksu pisma pracodawcy wypowiadającego umowę o pracę jest skuteczne i jako takie powoduje rozpoczęcie biegu terminu dla wniesienia odwołania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt: III PZP 17/02).

W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego pracownik, który dokona wypowiedzenia umowy o pracę w innej formie aniżeli pisemna nie naraża więc na żadne negatywne konsekwencje prawne. Natomiast pracodawca, który wypowie umowę o pracę bez zachowania formy pisemnej wprawdzie dokona ważnego wypowiedzenia, jednak jego działanie będzie kwalifikowane jako naruszenie przepisów o rozwiązaniu umów o pracę za wypowiedzeniem w rozumieniu art. 45 Kodeksu pracy.

Ze wskazanymi wyżej poglądami Sądu Najwyższego nie zgadza się wielu praktyków prawa oraz przedstawicieli doktryny, którzy zaznaczają, iż omawiane stanowiska uznać trzeba za kontrowersyjne. Podkreślają oni, iż doręczenie pracownikowi za pomocą faksu pisma pracodawcy wypowiadającego umowę o pracę nie spełnia wymogu formy pisemnej. Pismo wydrukowane przez faks pracownika zawiera jedynie kopię podpisu osoby składającej oświadczenie woli w kwestii wypowiedzenia, a nie własnoręczny podpis podmiotu zatrudniającego, mimo iż ten znajduje się na oryginale pisma wypowiadającego. Doręczenia pisma wypowiadającego w taki sposób nie można więc uznać za skuteczny sposób złożenia oświadczenia woli. Podobnie nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż złożenie w formie ustnej oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę stanowi podstawę uruchomienia terminu do wystąpienia przez pracownika ze stosownymi roszczenia (T. Liszcz, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt: III PZP 17/02, OSP 2004, z. 9).

Forma wypowiedzenia umowy o pracę
Przy zagadnieniu formy wypowiedzenia umowy o pracę wielokrotnie pojawia się również problem wysłania przez pracodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu jednocześnie na dwa sposoby: za pomocą poczty elektronicznej oraz za pomocą poczty tradycyjnej. W tej mierze należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, według którego sporządzenie na piśmie i wysłanie przez pracodawcę identycznej treści oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, które dotarło do pracownika wcześniej w postaci elektronicznej i później przesyłką pocztową, nie narusza wymagania wypowiedzenia na piśmie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt: II PK 178/06). Skuteczne będzie jednak w takim wypadku jedynie wypowiedzenie dokonane za pomocą tradycyjnej poczty.

Podsumowując, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, iż wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w formie ustnej lub faksem jest skuteczne, choć prawnie wadliwie. W naszej jednak ocenie wskazane byłoby przyjęcie, iż skutecznym jest jedynie wypowiedzenie zawierające oryginalny podpis pracodawcy. Pogląd taki nie jest jednak zgodny z aktualną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. Odnośnie zaś przypadku przesłania oświadczenia jednocześnie pocztą elektroniczną i tradycyjną, trzeba przyjąć skuteczność wypowiedzenia dokonanego w formie pisemnej.

Autorzy:
Jan Jednoralski, radca prawny
Andrzej Jednoralski, aplikant radcowski

Kancelaria Radcy Prawnego „ART”
J A N J E D N O R A L S K I

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

Zmiany w urlopach rodzicielskich
W 2010r., ustawodawca wprowadził do Kodeksu pracy dodatkowy urlop macierzyński w wymiarze 2 tygodni zakładając jednocześnie iż, co dwa kolejne lata do roku 2014 jego wymiar będzie coraz dłuższy. I tak dodatkowy urlop macierzyński oraz dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w okresie od 1 stycznia 2012r. do 31 grudnia 2013r. wyniesie:
- przy urodzeniu jednego dziecka w trakcie jednego porodu – do 4 tygodni
- przy urodzeniu więcej niż 1 dziecka w trakcie jednego porodu – do 6 tygodni
- w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka – do 4 tygodni
- w przypadku przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka – do 6 tygodni

Wydłużeniu uległ także urlop tacierzyński który od stycznia br. wynosi 2 tygodnie.
Od nowego roku prawa do zasiłku macierzyńskiego zostały pozbawione kobiety które przyjmą na wychowanie dziecko – w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka wobec którego podjęto decyzje o odroczeniu obowiązku szkolnego w wieku do 10 roku życia – w ramach rodziny zastępczej zawodowej bez względu na to czy są z dzieckiem spokrewnione czy nie. Wcześniej pokrewieństwo uprawniało do poboru zasiłku.

Minimalna płaca – 1500 zł brutto
W 2012r. pracodawca nie może płacić mniej niż 1500 zł, to dobra wiadomość jednakże pamiętać należy iż kwota ta jest kwotą brutto a więc zawiera w sobie składki na ubezpieczenia oraz zaliczki na podatek dochodowy. Po ich odliczeniu pracownik „na rękę” otrzyma 1111,86 zł netto. Warto pamiętać iż, kwota minimalnego wynagrodzenia ma wpływ na szereg innych świadczeń jest ona istotna m.in. dla obliczania różnego rodzaju kwot wolnych od potrąceń (kar pieniężnych, zaliczek pieniężnych, należności innych niż świadczenia alimentacyjne) powoduje także wzrost odpraw i odszkodowań pracowniczych oraz dodatków za pracę w nocy.

Więcej czasu na zaległe urlopy
Co do zasady urlop wypoczynkowy nadal powinien być wykorzystany do końca roku kalendarzowego za który przysługuje, jednakże od stycznia 2012r. zaległe dni wolne które z różnych przyczyn nie zostały wykorzystane będą mogły być udzielone przez pracodawcę do końca września, a nie jak do tej pory do końca marca. Dzięki temu – o ile oczywiście wyrazi na to zgodę Szef – zaległy urlop można wykorzystać w miesiące wakacyjne.

Większe rygory dla niepełnosprawnych
Od początku roku osoby z orzeczonym umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności i zatrudnione na pełny etat, które nie otrzymają od lekarza prowadzącego zaświadczenia o konieczności stosowania skróconej normy czasu pracy będą musiały pracować 8 godzin dziennie, w sumie 40 godzin tygodniowo. Jeżeli jednak takie zaświadczenie przedstawią ich czas pracy nie będzie mógł przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Zaostrzono także wymogi dla zakładów pracy chronionej które aby otrzymać taki status będą musiały obecnie zatrudniać 50% osób niepełnosprawnych (to tej pory 40%) w tym 20% w stopniu znacznym (dotąd 10%)

Nowelizacja art. 213 K.p – pracodawca zaoszczędzi
Na koniec warto wspomnieć iż, od nowego roku uproszczone zostały wymagania dotyczące budowy lub przebudowy  budynku, w którym mają znajdować się pomieszczenia pracownicze. Nadal konieczne jest aby prace takie były wykonywane na podstawie projektów uwzględniających wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.  Zniesiono jednak wymóg zaopiniowania tych prac przez uprawnionych rzeczoznawców w trybie odrębnych przepisów. Zmiana ta znacznie ograniczy zarówno koszty jak i czas wykonywanych przez pracodawcę robót.

Autor: Patrycja Prawdzic Łaszcz radca prawny, partner w Kancelarii ”Gach, Hulist, Mizińska, Wawer – adwokaci i radcowie prawni” sp. p. w Krakowie

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

Status spółki akcyjnej
Statut reguluje zasady funkcjonowania spółki akcyjnej oraz prawa i obowiązki akcjonariuszy, jak również wszelkie uprawnienia czy ograniczenia związane z posiadaniem akcji. Warto w tym miejscu dodać, że analogiczne regulacje dotyczą spółki komandytowej. Podstawowa treść statutu została określona w art. 304 § 1 kodeksu spółek handlowych. Przepis ten wymienia elementy, które obligatoryjnie muszą się znaleźć w statucie. Wśród nich wymienić należy między innymi takie kwestie jak nazwa i siedziba spółki, przedmiot jej działalności, wysokość kapitału zakładowego, wskazanie wartości nominalnej akcji oraz rodzaju akcji, wskazanie szczególnych uprawnień związanych z akcjami, czy wreszcie określenie liczby członków zarządu i rady nadzorczej oraz podmiotu uprawnionego do ustalania składu danych organów. Jednak pomimo faktu, że są to elementy obligatoryjne, naruszenie treści tego postanowienia nie zawsze skutkować będzie nieważnością i odmową wpisu spółki do rejestru. W wielu wypadkach brak określenia niektórych z wyżej wspomnianych elementów, w razie jego wykrycia, może zostać skutecznie usunięty w drodze zmiany statutu.

Statut może również zawierać pewne regulacje, o charakterze fakultatywnym. Postanowienia takie odnoszą się do następujących kwestii:
1) liczby i rodzajów tytułów uczestnictwa w zysku lub w podziale majątku spółki oraz związanych z nimi praw,
2) wszelkich związanych z akcjami obowiązków świadczenia na rzecz spółki, poza obowiązkiem wpłacenia należności za akcje,
3) warunków i sposobu umorzenia akcji,
4) ograniczeń zbywalności akcji,
5) uprawnień osobistych przyznanych akcjonariuszom, o których mowa w art. 354 kodeksu spółek handlowych,
6) co najmniej przybliżonej wielkości wszystkich kosztów poniesionych lub obciążających spółkę w związku z jej utworzeniem.

Przedstawione tu postanowienia statutu nie są obligatoryjne. Jednak w niektórych sytuacjach, na przykład gdy akcjonariuszowi mają zostać przyznane określone uprawnienia osobiste, ich skuteczność wymaga opisania ich w statucie. Należy pamiętać również o tym, że regulacje tego typu mogą zostać wprowadzone do statutu Spółki później, w drodze podjęcia uchwały w sprawie zmiany statutu spółki.

W wieloletniej praktyce funkcjonowania spółek akcyjnych ukształtował się zwyczajowy „model” statutu, który jest obecnie wielokrotnie stosowany (co oczywiście nie oznacza, iż jest on obowiązkowy). Najczęściej wyodrębnianymi rozdziałami statutu są:
1) Postanowienia ogólne. W tej części umiejscawia się informacje określające firmę i siedzibę spółki (art.304§1 pkt 1 k.s.h), przedmiot działalności spółki (art.304§1 pkt 2 k.s.h) a ponadto obszar działalności spółki i ewentualnie ramy czasowe jej trwania
2) Kapitał spółki. Rozdział ten jest zazwyczaj zwięzły i zawiera określenie kapitału zakładowego, jego podział na akcje ze wskazaniem wartości nominalnej (imienne lub na okaziciela), oraz informację na temat tego jaka część kapitału zostanie wpłacona przed rejestracją spółki.

Pamiętać należy, że sam kapitał zakładowy może również zostać określony poprzez wskazanie jego minimalnej lub maksymalnej wysokości (art. 310 kodeksu spółek handlowych). To rozwiązanie jest bardzo pożądane przy wszelkiego typu emisjach czy to akcji, czy też dokonywaniu warunkowego podwyższania kapitału zakładowego w związku z emisją np. warrantów lub obligacji, w sytuacji gdy w momencie podejmowania uchwały nie jest wiadome na jakim poziomie dana emisja może zostać uplasowana. Pamiętać należy również o możliwości wprowadzenia do statutu spółki instytucji tzw. kapitału docelowego, co niewątpliwie przyczynić się może do obniżenia kosztów funkcjonowania spółki .

3) Władze spółki to rozdział najbardziej rozbudowany a także w dużym stopniu zależny od indywidualnej sytuacji i woli stron. Określa on przede wszystkim kompetencje i sposób działania poszczególnych organów – zarządu, rady nadzorczej, walnego zgromadzenia.
4) Rachunkowość spółki, jak sama nazwa wskazuje, określa kwestie związane z zagadnieniami finansowymi spółki, określeniem roku obrotowego, tworzeniem kapitałów (zakładowego, zapasowego, rezerwowego) itp.

Zakres autonomii woli stron w kształtowaniu treści statutu spółki
Akcjonariusze spółki mogą wprowadzać do statutu inne postanowienia, niż wskazane w art. 304 § 1 i § 2 kodeksu spółek handlowych, jednakże mieć na uwadze muszą ograniczenia wynikające w szczególności z art. 304 § 3 i § 4 kodeksu spółek handlowych. Zapisy te wyznaczają bowiem swoisty zakres autonomii w kształtowaniu treści statutu.

Założyciele (a później akcjonariusze) spółki akcyjnej czy komandytowo – akcyjnej na każdym etapie funkcjonowania spółki, a więc nie tylko przy jej założeniu, wprowadzić mogą obok tych elementów, które zostały wymienione w art. 403 § 1 oraz § 2 kodeksu spółek handlowych, również wszelkie inne kwestie, które w ich ocenie mają istotne znaczenie dla określenia relacji pomiędzy akcjonariuszami i spółką oraz relacji w samej spółce. Ograniczenia w tym zakresie zawiera art. 304 § 3 i § 4 k.s.h., zgodnie z którymi statut może zawierać postanowienia odmienne, niż przewiduje ustawa, ale tylko wtedy gdy ustawa na to zezwala, a nadto Statut może także zawierać inne dodatkowe postanowienia, chyba że z ustawy wynika, że przewiduje ona wyczerpujące uregulowanie albo dodatkowe postanowienie statutu jest sprzeczne z naturą spółki akcyjnej lub dobrymi obyczajami. Wskazać należy, iż korzystając z określonej powyżej zasady autonomii stron w określaniu treści statutu najczęściej pojawiającymi się postanowieniami dodatkowymi w statucie są regulacje odnoszące się do ograniczenia zbywalności akcji, czy to poprzez wprowadzenie instytucji prawa pierwokupu lub prawa pierwszeństwa nabycia akcji przeznaczonych do zbycia dla pozostałych akcjonariuszy, czy też poprzez wprowadzenie wymogu uzyskania zgody określonego organu na takie zbycie. Wreszcie wprowadzając określone dodatkowe postanowienia do statutu zróżnicować możemy pozycję poszczególnych akcjonariuszy. Służy temu instytucja akcji uprzywilejowanych, akcji niemych czy instytucja uprawnień osobistych przyznanych akcjonariuszowi.

Innym istotnym aspektem są kwestie dotyczące powoływania i odwoływania członków organów spółki oraz szczegółowe zasady ich funkcjonowania.

Kompetencje rady nadzorczej i dokapitalizowanie spółki akcyjnej
W statutach spółek bardzo często wprowadzane są dodatkowe kompetencje rady nadzorczej, polegające na przykład na obowiązku uzyskania przez zarząd zgody rady nadzorczej na dokonanie określonej czynności. Jeśli chodzi o zasady kształtowania składu takich organów bardzo często spotkać można szczególne regulacje dotyczące tego, kto powołuje dany organ. Niejednokrotnie spotkać można się w tym zakresie z przyznawaniem określonym akcjonariuszom uprawnień osobistych czy tez uprzywilejowaniem akcji. Uprawnienia te mogą właśnie przyznawać prawo do powołania określonej liczby członków danego organu. Bardzo często w odniesieniu do samego walnego zgromadzenia wprowadzane są w statucie spółki dodatkowe wymogi ważności takiego walnego, na przykład poprzez wprowadzenie wymogu określonego kworum czy też wprowadzanie surowszych niż wynikające z kodeksu spółek handlowych wymogów w zakresie głosowania. Pamiętać należy, że takie regulacje są standardem przy wszelkiego typu inwestycjach polegających na wejściu do spółki inwestora finansowego (w szczególności dotyczy to transakcji typu private equity/venture capital). W takich wypadkach inwestor chcący dokapitalizować spółkę zwykle pragnie zagwarantować sobie w statucie określone uprawnienia kontrolne i wpływ na podejmowanie przez spółkę decyzji w kluczowych dla niego aspektach. Oczywiście pamiętać należy, by redagując taki statut lub uchwałę w sprawie zmiany statutu i wprowadzając do niego zapisy zmierzające do wprowadzenia przyznanych inwestorowi finansowemu uprawnień, nie doprowadzić w efekcie do paraliżu decyzyjnego w spółce i faktycznej niemożności funkcjonowania organów spółki. Istnieją oczywiście prawne mechanizmy pozwalające na zrównoważenie obu tych celów.

Zasady umorzenia akcji w spółce akcyjnej
Nie można również pominąć regulacji odnoszących się do umorzenia akcji, które winny znaleźć się w statucie. W sytuacji gdy statut takiej możliwości nie przewiduje konieczne będzie uprzednie dokonanie odpowiedniej zmiany statutu, a dopiero po rejestracji takiej zmiany przez sąd rejestrowy możliwe będzie podjęcie działań zmierzających do umorzenia akcji. Co istotne, w odniesieniu do umorzenia przymusowego akcji przesłanki i tryb takiego umorzenia muszą zostać określone już w statucie spółki. Nie można bagatelizować wagi takich zapisów, zwłaszcza, że przemyślane ich wprowadzenie do statutu spółki dawać w przyszłości akcjonariuszom dodatkowe korzyści.

Autor: Joanna Mizińska – adwokat, partner w kancelarii „Gach Hulist Mizińska Wawer adwokaci i radcowie prawni” sp.p.

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści

Prawa majątkowe dla pracodawcy
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych w odniesieniu do programów komputerowych wyraźnie stanowi, że prawa majątkowe do programu, stworzonego w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej (art. 74 ust. 3 powołanej ustawy). Jak wynika z treści tego przepisu, dotyczy on tylko programów wykonanych przez pracowników. W takich sytuacjach, zgodnie z powołaną ustawą, zasadniczo to pracodawca, nie zaś pracownik – programista, jest podmiotem, któremu przysługują autorskie prawa majątkowe do stworzonego programu komputerowego. Jednak prawa te będą przysługiwać przedsiębiorcy (pracodawcy) tylko wówczas, gdy pracownik wykonał program komputerowy w wyniku wykonywania swoich obowiązków pracowniczych. Jeśli więc programista stworzył program, który nie był objęty jego obowiązkami jako pracownika, wtedy to on nabędzie autorskie prawa majątkowe. Taka sama sytuacja będzie mieć co do zasady miejsce, kiedy programista w firmie komputerowej nie będzie zatrudniony na umowę o pracę, lecz będzie z nią związany umową cywilnoprawną np. umową zlecenie lub umową o dzieło.

Umowa o pracę zabezpieczy prawa majątkowe firmy informatycznej
Przedsiębiorca prowadzący firmę informatyczną, chcąc zabezpieczyć swoje interesy w możliwie najszerszym zakresie, powinien podpisać umowy o pracę z osobami tworzącymi oprogramowanie. Jednocześnie, przygotowywanie programów komputerowych powinno być objęte zakresem obowiązków pracowniczych danego programisty. Nie ma przeszkód by w umowie o pracę, w celu uniknięcia wątpliwości, strony wyraźnie wskazały, iż to pracodawca będzie podmiotem autorskich praw majątkowych do stworzonych programów.

Większe ryzyko dla przedsiębiorcy informatycznego rodzi umowa cywilnoprawna. Tworzenie programów komputerowych przez programistę współpracującego z danym przedsiębiorcą na podstawie takiej umowy, przy braku odpowiednich postanowień umownych, spowoduje, iż autorskie prawa majątkowe pozostaną przy programiście. Zawierając umowę cywilnoprawną, której przedmiotem jest tworzenie programów przez programistę na rzecz przedsiębiorcy informatycznego, należy więc zadbać o to, aby umowa ta regulowała przeniesienie na przedsiębiorcę autorskich praw majątkowych do programów po ich stworzeniu.

Niezależnie jednak od formy umowy, jaka zostanie zawarta przez strony, przedsiębiorca prowadzący firmę komputerową nie nabędzie autorskich praw osobistych do programu. Jak bowiem wskazano wyżej, prawa te nie są zbywalne i programista zawsze będzie mógł z nich skorzystać. Mimo niezbywalnego charakteru tych praw, strony umowy mogą jednakże uzgodnić, że programista nie będzie z nich korzystał przez okres wskazany w umowie.

Prowadzenie przedsiębiorstwa informatycznego, w ramach którego tworzone jest oprogramowanie, wymaga więc szczegółowego uregulowania kwestii prawnoautorskich. Przedsiębiorca ma pełną swobodę w doborze rodzaju umowy, jaką zamierza zawrzeć z danym programistą. Mimo regulacji zawartych w prawie autorskim, zawierając umowę należy jednak pamiętać, aby określała ona precyzyjnie komu będą przysługiwać autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego, który na podstawie tej umowy zostanie wykonany.

Autor: Marcin Berlak, radca prawny w Kancelarii Prawniczej Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k. z siedzibą w Poznaniu

Promuj wpis w serwisie!

Już nie chcę promować treści